---
title: "Wat is een mantelzorgwoning?"
date: 2025-11-08
icon: "fas fa-book"
description: "Uitleg over de definitie van een mantelzorgwoning."
feedback: true
weight: 1
---

Een **mantelzorgwoning** is een zelfstandige en volledig uitgeruste woonruimte die op of bij een bestaande woning wordt gerealiseerd voor iemand die langdurige zorg nodig heeft. De woning beschikt standaard over basisvoorzieningen zoals een badkamer, toilet, keukenblok en slaapgedeelte.

Een mantelzorgwoning kan **vrijstaand in de tuin** worden geplaatst, als **prefabunit** worden geleverd of worden gerealiseerd door het verbouwen van een bestaande schuur, garage of aanbouw. Het doel is dat de **zorgvrager** zelfstandig kan wonen in **directe nabijheid** van de mantelzorger. Zo kan ondersteuning snel en praktisch worden geboden, terwijl **privacy** en **zelfstandigheid** voor beide partijen gewaarborgd blijven.

## Juridische definitie

De rijksoverheid biedt een formele toelichting op de wijze waarop mantelzorgwoningen worden beoordeeld binnen de geldende wet- en regelgeving[^1]. De juridische basis voor mantelzorgwoningen is vastgelegd in de **Omgevingswet**[^2] en de bijbehorende regels, met name in het **Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)**, onder de regels voor bijbehorende bouwwerken.
In deze regelgeving wordt mantelzorg omschreven als langdurige en onbetaalde zorg binnen een bestaande sociale relatie, aan iemand die aantoonbaar hulpbehoevend is. De zorgbehoefte moet worden vastgesteld door een huisarts, wijkverpleegkundige of andere bevoegde zorgprofessional voordat een mantelzorgwoning mag worden gerealiseerd.

In deze regelgeving wordt **mantelzorg** omschreven als langdurige en onbetaalde zorg binnen een bestaande sociale relatie, aan iemand die **aantoonbaar hulpbehoevend** is. De zorgbehoefte moet worden vastgesteld door een huisarts, wijkverpleegkundige of andere **bevoegde zorgprofessional** voordat een mantelzorgwoning mag worden gerealiseerd.

[^1]: [Link](https://iplo.nl/thema/toepassing-regels-praktijk/mantelzorgwoning/mantelzorgwoning-omgevingswet/) **Informatiepunt Leefomgeving (IPLO)**<br>*Toepassing van omgevingswet.*

[^2]: [Link](https://omgevingswet.overheid.nl/home) **Omgevingsloket pagina**<br>*Het landelijk omgevingsloket.*

> Lees verder in artikel: [Komt u in aanmerking?](/overzicht/aanmerking)

## Typen mantelzorgwoning

### Prefab bouw
**Prefab mantelzorgwoningen** worden fabrieksmatig geproduceerd en in één of meerdere delen op locatie geplaatst. Deze woningen zijn doorgaans **snel leverbaar**, beschikken over een **consistent kwaliteitsniveau** en vereisen minimale bouwtijd op de bouwlocatie.

### Verbouw van bestaande bebouwing
Een bestaande garage, schuur of aanbouw kan worden omgezet naar een mantelzorgwoning. Deze optie is geschikt wanneer er al voldoende bebouwing aanwezig is én het **omgevingsplan** en de bouwtechnische eisen dit toelaten. Ook financiële overwegingen kunnen hierbij een rol spelen, omdat verbouw in sommige gevallen voordeliger is dan nieuwbouw.

### Tijdelijke en modulaire units
Voor situaties waarin de zorgbehoefte **tijdelijk** is, bieden modulaire of verplaatsbare units uitkomst. Deze units zijn volledig ingericht, snel te plaatsen en eenvoudig te verwijderen wanneer de mantelzorgsituatie wijzigt.

![Sfeerafbeelding](images/bouw-001.webp)

## De situatie na het beëindigen van mantelzorg

Wanneer de mantelzorg eindigt, kan de mantelzorgwoning doorgaans blijven staan, maar mag deze **niet langer als zelfstandige woning worden gebruikt**. Zelfstandige voorzieningen zoals een keuken moeten in dat geval worden verwijderd of buiten gebruik worden gesteld. De ruimte mag vervolgens wel worden gebruikt als bijvoorbeeld opslag, werkruimte of gastenverblijf, zolang deze niet functioneert als zelfstandige woonruimte.

## Voordelen van een mantelzorgwoning

Een mantelzorgwoning biedt een **veilige, zelfstandige en toekomstbestendige woonoplossing** voor mensen met een zorgbehoefte. Door de nabijheid van de mantelzorger wordt de zorg eenvoudiger, sneller en minder belastend.

Daarnaast maakt de woning het mogelijk om **langer in een vertrouwde omgeving** te blijven wonen, zonder de noodzaak tot verhuizing naar een zorginstelling. Voor mantelzorgers betekent het dat ondersteuning goed gecombineerd kan worden met werk en gezinsleven, doordat de afstanden klein zijn en de zorgsituatie overzichtelijk blijft.